Co to jest i czym charakteryzuje się autoterapia?

W najprostszym rozumieniu autoterapię można określić  jako system profilaktyki zespołów bólowych narządu ruchu. Polega on na dokładnym i indywidualnym doborze ćwiczeń rozluźniających lub wzmacniających mięśnie oraz edukacji pacjentów do samodzielnego ich wykonania po powrocie do domu. Dokładne i systematyczne stosowanie ćwiczeń ujętych w programie autoterapii zapobiega nawrotom dolegliwości.

Autotetrapia jest integralną częścią terapii manualnej, mającej na celu wspomaganie procesów zdrowienia. Autoterapię wykonuje się w okresie pomiędzy zabiegami oraz po zakończeniu serii zabiegowej. Naucza się jej w formie ogólnej oraz indywidualnej. Zajęcia te uświadamiają pacjentowi proces negatywnego stymulowania i ukazują wpływ sfery psychiczno-duchowej i środowiskowo-społecznej na dysfunkcję narządu ruchu.

Zrozumienie tych zależności, a co ważniejsze - świadome ich wykorzystanie, okazuje się niezbędne dla uruchomienia oraz trwałości procesów zdrowienia. Uniezależnia od pomocy zewnętrznej (leki, fizykoterapia i in.) skłania do podejmowania odpowiedzialności za siebie i własne zdrowie. Nie ma innej drogi do odzyskania i dalej podtrzymywania zdrowia jak tylko poprzez osobisty i świadomy wkład. Można liczyć na pomoc wielu znakomitych specjalistów i nie zawieść się. Jednak tylko osobisty i świadomy udział w procesie zdrowienia oraz zapobiegania dolegliwościom pozwala na przerwanie mechanizmu samopodtrzymującego chorobę.

Znaczenie i rola autoterapii w rehabilitacji.

   Możliwości wykorzystania autoterapii w czynnościach dnia codziennego.

W czynnościach dnia codziennego autoterapię  można wykorzystać na wiele sposobów. To jak  poruszamy się, siedzimy, śpimy i pracujemy ma ogromne znaczenie dla naszego kręgosłupa a w szczególności odcinka szyjnego. Aby uniknąć przyszłych dysfunkcji kręgosłupa szyjnego, a także zniwelować już istniejące schorzenia możena zastosować kilka prostych zasad profilaktyki w trakcie lub po ćwiczeniach autoterapii.

Profilaktykę tą przede wszystkim należy stosować w codziennych czynnościach  takich jak:

SPANIE:

Na jakość i komfort wypoczynku nocnego zwracają już uwagę producenci łóżek i materacy . Prześcigają się oni we wprowadzaniu nowości technologicznych i materiałowych. Na rynku jest już wiele ofert materacy, poduszek , podkładek i łóżek.

Doświadczenie wielu specjalistów z dziedziny rehabilitacji i fizjoterapii pozwoliło na sformułowanie następujących porad:

-       materac powinien być średnio-miękki, taki aby linia kręgosłupa w ułożeniu na boku była zbliżona do linii poziomej;

-       w leżeniu na wznak lub na boku szyja i głowa powinna być jednakowo podparta

      ( najkorzystniej profilowaną poduszką );

-        najlepsze łóżko to takie, które nie nasila dolegliwości po odpoczynku

-       wysokość poduszki powinna być dostosowana do każdej osoby indywidualnie              ( dopasowana poduszka to taka, której wysokość uzupełnia odległość pomiędzy linią głowy a pionową linią poprowadzoną od zewnętrznej powierzchni barku). W zakresie profilaktyki bólów  kręgosłupa szyjnego do spania nie jest wskazane używanie klinów ( zagłówków) pod stawy barkowe. Jednakże błędem jest leżenie zupełnie płasko lub na małej poduszce ( „jaśku” ), podpierającej jedynie potylicę. Nie zaleca się też spania na wałku podpierającym wyłącznie kręgosłup szyjny i powodującym, że głowa na kręgosłupie „ wisi”. I szyja, i głowa powinny być oparte w pozycji neutralnej, bez nadmiernego zgięcia do przodu czy przeprostu do tyłu. Uważa się, że prawidłowo powinno się spać na dużej, plastycznej poduszce, którą można uformować tak, aby podpierała i lordozę szyjna i potylicę .

SIEDZENIE:

W domu zaleca się częste siedzenie w szerokim rozkroku ( okrakiem) przodem na krześle bez podłokietników. Należy unikać siedzenia na kości ogonowej w niedbałej pozycji półleżącej na fotelu lub krześle.

Dzieci będące w wieku szkolnym spędzają większość czasu w pozycji siedzącej. Jeśli wiec średnio po 6-7 godzinach siedzenia w szkole uczeń wraca do domu, zje i zasiądzie do ostatnio dominującego nad wszystkim komputera, a następnie jest zmuszony odrabiać lekcje w pozycji siedzącej to krzesło lub fotel staje się jego  „ulubionym ”z konieczności meblem dającym sposobność do powstania wielu wad postawy. Dobrym rozwiązaniem jest pozwolenie dzieciom i młodzieży na czytanie i uczenie się w pozycji leżenia na cienkim materacu lub też miękkim dywanie na podłodze.

 W takiej pozycji układ ruchu dzieci jest prowokowany do częstej zmiany pozycji.  Nie dochodzi więc do utrwalania schematów  ułożenia kręgosłupa i napinania tylko niektórych grup mięśni.

Jednak jeśli sytuacja zmusza do bezwzględnego siedzenia przy biurku to używając krzesła do pracy czy nauki należy przestrzegać następujących zasad:

-       siadając podpierać się rękami o podłokietniki;

-       siedzieć z pośladkami wsuniętymi możliwie głęboko pod oparcie tak, aby wypychało ono kręgosłup lędźwiowy do przodu;

-       przysuwać się krzesłem jak najbliżej biurka czy stołu tak, aby klatką piersiową opierać się o blat;

-       wstając, odsunąć krzesło od stołu lub obrócić się ( na krześle obrotowym); postawić stopy pod siedzenie i opierając rękami o podłokietniki podnieść się z możliwie prostym kręgosłupem ( bez zamachu tułowia);

-       w czasie pracy w pozycji siedzącej starać się możliwie często podpierać łokciami o blat stołu lub podłokietniki krzesła, niwelując tym ciężar ramion

Michał Ustrzyński